Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması nedir?
SKDM, İngilizce adıyla Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM), Avrupa Birliği’ne ithal edilen belirli ürünlerde üretim kaynaklı sera gazı emisyonlarının karbon maliyetiyle ilişkilendirilmesine yönelik bir düzenlemedir.
Geçiş döneminin ardından 1 Ocak 2026 tarihinde kesin uygulama dönemi başlamıştır. Ancak beyan, sertifika, eşik ve doğrulama konularında güncel AB uygulama takvimlerinin ayrıca kontrol edilmesi gerekir.
SKDM hangi ürünleri kapsıyor?
Başlangıç kapsamı demir-çelik, alüminyum, çimento, gübre, elektrik ve hidrojen alanlarındaki belirli ürünleri içerir. Bir ürünün kapsamda olup olmadığı yalnızca sektör adına bakılarak değil, ilgili CN ürün koduyla değerlendirilir.
Ürün ve ithalat miktarı bakımından geçerli istisnalar ve eşikler, ilgili güncel AB mevzuatına göre ayrıca incelenmelidir.
Gömülü emisyon nedir?
Gömülü emisyon, ürünün üretimiyle ilişkilendirilen sera gazı emisyonlarını ifade eder. Hangi emisyonların hesaplamaya dahil edileceği, ürün grubu ve geçerli SKDM yöntemine göre değişebilir.
Hesaplamada üretim miktarı, yakıt ve enerji tüketimi, proses verileri, bazı durumlarda girdi ürünlerin emisyon bilgileri ve kullanılan hesaplama faktörleri önem taşır.
Türkiye’deki üreticiler ne yapmalı?
SKDM kapsamında temel ithalat yükümlülükleri ilgili AB ithalatçısı veya yetkilendirilmiş beyan sahibine aittir. Türkiye’deki üreticiler ise AB müşterilerinin talep ettiği ürün ve tesis kaynaklı emisyon verilerini hazırlama ihtiyacıyla karşılaşabilir.
Bu nedenle üretim verilerinin doğruluğu, izlenebilirliği ve uygun hesaplama yöntemlerinin belirlenmesi önem kazanır.
Öne Çıkanlar
- Kesin uygulama dönemi 1 Ocak 2026’da başlamıştır.
- Ürün kapsamı CN kodlarına göre değerlendirilir.
- Üreticinin veri sağlama rolü ile AB ithalatçısının hukuki yükümlülükleri farklıdır.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İşletmeye özgü gereklilikler için güncel mevzuat ve faaliyet kapsamı ayrıca değerlendirilmelidir.