Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması kapsamındaki ürünlerin değerlendirilmesi, gömülü emisyon hesaplamaları ve AB müşterilerine yönelik karbon verilerinin hazırlanması için teknik danışmanlık.
Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM/CBAM), Avrupa Birliği’ne ithal edilen belirli ürünlerin üretiminden kaynaklanan sera gazı emisyonlarının karbon maliyetiyle ilişkilendirilmesini sağlayan bir düzenlemedir.
2026 yılında başlayan kesin uygulama dönemiyle birlikte kapsamdaki ürünler için emisyon verilerinin hazırlanması, uygun hesaplama metodolojilerinin kullanılması ve AB ithalatçılarının yükümlülüklerine ilişkin veri akışının yönetilmesi önem kazanmıştır.
Türkiye’deki üreticiler açısından temel ihtiyaç; ürün, tesis, üretim ve emisyon verilerinin tutarlı ve izlenebilir şekilde hazırlanmasıdır. AB ithalatçısının hukuki sorumlulukları ile üreticinin veri sağlama rolü birbirinden farklıdır.
AB pazarına sunulan ürünlerin SKDM kapsamının, ürün sınıflandırmasının ve ilgili veri gerekliliklerinin değerlendirilmesi.
SKDM kapsamındaki ürünlerin üretim süreçlerinde oluşan gömülü sera gazı emisyonlarının uygulanabilir AB metodolojisine göre hesaplanması.
Yakıt, enerji, hammadde, proses ve üretim miktarlarına ilişkin verilerin hesaplamaya uygun ve izlenebilir biçimde hazırlanması.
AB ithalatçılarının ihtiyaç duyduğu ürün ve emisyon bilgilerinin uygun formatta hazırlanması ve raporlama süreçlerine yönelik teknik destek.
Emisyon hesaplamalarının dayanaklarının, veri kalitesinin ve kanıt kayıtlarının bağımsız doğrulama sürecine hazırlık amacıyla değerlendirilmesi.
İşletmenin doğrudan ve dolaylı sera gazı emisyonlarının belirlenmesi ve kurumsal karbon verilerinin yönetimine yönelik çalışmalar.
Tedarikçilerden temin edilen girdiler ve ilgili üretim aşamalarına ait emisyon verilerinin ürün bazlı değerlendirmelerde kullanılmasına yönelik koordinasyon.
Hesaplanan emisyon verilerinden hareketle enerji, üretim ve kaynak kullanımında iyileştirme fırsatlarının değerlendirilmesi.
SKDM kapsamında ürün sınıflandırması, emisyon hesaplamaları, doğrulama ve AB ithalatçılarının bildirim yükümlülükleri birlikte değerlendirilmelidir.
Avrupa Komisyonu — CBAM ↗Demir-çelik, alüminyum, çimento, gübre, elektrik ve hidrojen sektöründeki belirli ürünler için CN kodu temelinde değerlendirme.
Ürün ve üretim süreçlerine ait doğrudan ve ilgili dolaylı emisyonların geçerli AB hesaplama kurallarına göre belirlenmesi.
Yetkilendirme, beyan ve sertifika gereklilikleri AB tarafındaki sorumlu ithalatçı veya yetkilendirilmiş beyan sahibi açısından değerlendirilir.
Üretim kayıtlarının, hesaplama dayanaklarının ve emisyon bilgilerinin izlenebilirliği; ilgili doğrulama süreçlerine hazırlıkta önemli rol oynar.
Sektör başlıkları genel kapsamı gösterir; belirli ürünlerin SKDM kapsamı ilgili CN kodlarına göre değerlendirilir.
Enerji tüketimi, üretim miktarları, proses bilgileri ve tedarikçi verileri arasında tutarlı bir hesaplama altyapısı kurulması, emisyon raporlamasının temelidir.
Hesaplama sınırlarının belirlenmesi, veri kaynaklarının düzenlenmesi ve raporlama çıktılarına dönüştürülmesiyle işletmenin karbon yönetimi çalışmalarını destekliyoruz.
Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması, AB’ye ithal edilen belirli ürünlerin üretiminde oluşan gömülü sera gazı emisyonlarına karbon fiyatlandırması uygulanmasını amaçlayan AB düzenlemesidir.
Mevcut temel kapsam demir ve çelik, alüminyum, çimento, gübre, elektrik ve hidrojen sektörlerindeki belirli ürünleri içerir. Kesin kapsam ürünün ilgili CN koduna göre değerlendirilir.
Geçiş dönemi 2023–2025 yıllarını kapsadı. Kesin uygulama dönemi 1 Ocak 2026 tarihinde başladı. Sertifika ve beyan yükümlülüklerinin takvimi güncel AB düzenlemelerine göre değerlendirilmelidir.
SKDM kapsamında temel hukuki ithalat ve sertifika yükümlülükleri ilgili AB ithalatçısı veya yetkilendirilmiş beyan sahibi üzerinde bulunur. Türkiye’deki üreticilerden ise kapsamdaki ürünlere ait tesis, üretim ve gömülü emisyon verileri istenebilir.
SKDM kapsamında belirli bir ürünün üretimiyle ilişkilendirilen sera gazı emisyonlarını ifade eder. İlgili doğrudan ve dolaylı emisyonların dahil edilme koşulları ürüne ve güncel hesaplama kurallarına göre değişebilir.
Ürün ve tesis bilgileri, üretim miktarları, enerji ve yakıt tüketimleri, proses verileri, ilgili girdi/öncül ürün bilgileri ve uygun emisyon faktörleri gerekebilir. Kapsam ürün bazında belirlenir.
Hayır. Kurumsal karbon ayak izi kuruluş düzeyindeki sera gazı envanterine odaklanır. SKDM ise mevzuat kapsamındaki ürünlerin gömülü emisyonları ve bunlara ilişkin özel hesaplama ve bildirim kurallarıyla ilgilidir.
Kesin dönem kapsamındaki gerçek emisyon verilerinin doğrulanmasına ilişkin özel kurallar bulunur. Gerekli doğrulama, ilgili AB düzenlemesindeki şartlara ve bağımsız doğrulayıcı koşullarına göre değerlendirilir.
AB düzenlemelerindeki yıllık 50 tonluk kütle eşiği, kapsamdaki belirli mal kategorileri için uygulanır. Elektrik ve hidrojen gibi alanlar aynı eşik yaklaşımına tabi değildir; ürün ve ithalatçı bazında değerlendirme gerekir.
AB’ye gönderilen ürünlerin kodları, üretim tesisi, yıllık ürün miktarları, temel enerji-yakıt verileri ve AB müşterilerinin talep ettiği emisyon bilgileri başlangıç değerlendirmesinde faydalıdır.